Bugun...


Diyetisyen Nilgün İstek

facebook-paylas
Yemekle aramızdaki bağ
Tarih: 20-11-2018 15:01:00 Güncelleme: 20-11-2018 20:00:00


Yağmurlu bir Bursa gününden herkese merhaba,

Belli aralıklarla beslenme konusunda bilgilendirici olacağına inandığım yazılarla sizlerle buluşacağım.

Beslenme konusunun birçok yönü vardır, ancak yeme kültürünün şekillenmesi ile yazılarımıza genel bir başlangıç yapmak belki uygun olabilir.

    

Çünkü, yemek insanoğlunun temel ihtiyaçlarından biridir ve günlük yaşamla, haz ve mutluluk duygusuyla, kültürel özelliklerle şekillenen, aynı zamanda sağlıkla da yakın ilişkisi olan bir olgudur.

    

Çok eski çağlardan beri insanlar beslenme ile sağlık arasında ilişki kurmuşlardır. Yaşamlarını sağlıklı olarak devam ettirmek, mevcut sağlık koşulunu korumak veya hastalıkların tedavisinde, tedavinin bir parçası olarak beslenmek her geçen gün daha da önemli hale gelmiştir.

 

İnsanın yemekle arasında bağ vardır;

 

  • Açlığını gidermek, karnını doyurmak için,

  • Manevi doyum sağlamak için,

  • Mutlu hissetmek için,

  • Daha sağlıklı olmak için,

  • Toplumsal saygınlık kazanmak için,

  • Sosyalleşmenin bir yolu olarak... yemek yer.

 

    Mevcut bağı tanımladığımız bu noktalar, aslında çoğu zaman birbiriyle bağlantılıdır. Hepimiz yaşamın sürdürülmesinin bir gereği olarak, karın doyurmak için yemek yeriz. Fakat hepimiz her zaman her önümüze geleni yemeyiz. Yediğimiz yiyeceklerde ağız tadımıza, kültürümüze, alışkanlıklarımıza göre belli bir lezzet, temizlikte belli bir standart ararız, ayrıca güvenli, sağlıklı olmasına özen gösteririz. Üstelik yemek yediğimiz yerin atmosferi de güzelse, değmeyin keyfimize.  

    

Elbette yaşam ve kültürler değiştikçe, yüzyıllar geçtikçe beslenme şekli değişime uğramıştır. Koşullar beslenme şeklimiz üzerinde etkili olurken, beslenme şeklimiz de belli koşulların ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

    

Günümüzde mini elbisenin ortaya çıkış zamanının, kumaşın bulunamadığı veya kısıtlı olduğu, özellikle savaş ve yokluk dönemlerine dayanması tesadüf değildir. Yine savaş ve yokluk dönemlerinde, hijyenin ve uygun saklama koşullarının sağlanamadığı durumlarda, tahılların kurtlanması ve bunların yemekte kullanılıp protein ihtiyacının bu yolla karşılanması da tesadüf değildir. Bugün, sağlık açısından önemli katkıları olduğunu söylediğimiz esmer, rafine edilmemiş ekmeklerin eski dönemlerde yoksulların sofrasında yer aldığı, beyaz ekmeğin zenginliğin bir göstergesi olduğu ve zenginlerin sofralarını süslediği de bilinen bir gerçektir.

    

Tarih içinde farklı kültürlerin yemek yemeye bakışı  ve yükledikleri anlam da farklılık göstermiştir. Örneğin; Avrupa'nın yoğun et tüketimine karşı, Hindistan'da aç nüfus inekleri baş tacı etmiştir.

    

İnsanlar yedikleriyle değil, bunları yeme biçimleriyle de birbirinden ayrılmıştır. Kaşık mesela, Doğu icadıdır. Çatal, bıçak... Yemek pişirmede ve sunumunda kullanılan kaplar, tencereler, porselenler... Ve sofraların o görkemli donanımları... İnsanoğlu açlığını gidermek için yemek yerken, nasıl oldu da bu durum bir şölen, bir kültür halini aldı?

    

Yine, bilimsel ve teknolojik gelişme günümüzde sadece uzakta olan bir olaydan o an haberdar olmamızı sağlamadı, farklı, belli bir bölgeye özgü yemek zevkini de yanıbaşımıza getirdi. Hamburger gibi besinler bizim kültürümüzde,  kebap, döner, baklava da Avrupa'nın bazı yerlerinde yeme kültürü içindeki yerini yavaş yavaş aldı.

    

Önce tohum daldan toprağa düştü, baktık ki yeniden filizlendi. Sonra bizler bilinçli bir eylem olarak tohumu toprağa ekip yetiştirdik, tarıma başladık. Sanayileşme devrimiyle ürün yetiştirmede farklı teknikler geliştirdik.

    

Faydaları oldu elbette, iklim şartlarından, çevresel faktörlerden etkilenmeyecek ürünler yetiştirmeye başladık. Amaç; besin kıtlığına çare bulmaktı (!!!). Özel üretim tohumlar getirttik, genetiğiyle oynadık, katkılar ekledik... Ki daha fazla verim alalım (!) ve daha ucuza mal edelim (!) diye. Görünürdeki bu faydanın olumsuz bir sonucu olmadı mı? Zaman içinde gördük ki; kendi üretimimizde olmayan, hazır aldığımız tohumlar ekolojik dengenin bozulmasına, toprak yapısının değişmesine yol açıyor. Her yıl yeniden tohum almamız ve ekmemiz gerekiyor, çünkü geride bize kısır bir toprak ve ürün kalıyor.  Ne tesadüftür ki, çeşitli hastalıklar da aynı paralellikte artıyor; obezite, sindirim sistemi hastalıkları, kanser, hipertansiyon, alerjiler... Bazen düşünüyorum da, bedenimiz bu yanlış gidişatı daha nasıl anlatsın bize?

    

Artık hızlı yaşam çağındayız, her şeyi hızlı yaşayıp tüketiyoruz, tam olarak ''sindiremeden''. Halbuki geçmişten günümüze kadar geçen sürede, yeniden hatırlanması gereken yüzlerce tat, lezzet ve yemek kültürüne dair izler yeniden keşfedilmeyi bekliyor. Bu izleri sürmek için çok uzağa gitmeye gerek yok, başlangıç için anne yemeklerimize bakmamız bile yeterli.    

    

Sağlıcakla kalın...

 


Bu yazı 403 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 33 20 4 9 69 32 69 +37
2 Medipol Başakşehir 34 19 5 10 49 22 67 +27
3 Beşiktaş 33 18 7 8 69 44 62 +25
4 Trabzonspor 33 17 7 9 61 44 60 +17
5 Yeni Malatyaspor 33 13 12 8 46 44 47 +2
6 Antalyaspor 33 13 14 6 38 52 45 -14
7 Alanyaspor 34 12 14 8 37 43 44 -6
8 Atiker Konyaspor 33 9 8 16 40 38 43 +2
9 Fenerbahçe 33 10 10 13 41 43 43 -2
10 Çaykur Rizespor 33 9 10 14 46 47 41 -1
11 Kayserispor 33 10 12 11 35 48 41 -13
12 MKE Ankaragücü 33 11 15 7 37 51 40 -14
13 Kasımpaşa 33 11 16 6 51 59 39 -8
14 Sivasspor 33 9 13 11 45 51 38 -6
15 Göztepe 33 10 18 5 35 41 35 -6
16 Bursaspor 33 6 11 16 26 36 34 -10
17 BB Erzurumspor 33 7 15 11 34 43 32 -9
18 Akhisarspor 33 6 19 8 33 54 26 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 10 2 5 30 10 35
2 Gençlerbirliği 17 11 4 2 26 13 35
3 Denizlispor 17 9 2 6 33 12 33
4 Adana Demirspor 17 9 3 5 32 15 32
5 Altınordu 17 9 4 4 30 15 31
6 Ümraniyespor 17 9 5 3 25 17 30
7 Gazişehir Gaziantep FK 17 8 5 4 26 15 28
8 Boluspor 17 8 5 4 25 18 28
9 İstanbulspor 17 8 5 4 27 28 28
10 Balıkesirspor Baltok 17 8 6 3 26 23 27
11 Eskişehirspor 17 7 4 6 23 22 27
12 Altay 17 7 5 5 24 15 26
13 Osmanlıspor FK 17 8 7 2 22 19 26
14 Giresunspor 17 6 8 3 19 22 21
15 Adanaspor 17 3 8 6 21 25 15
16 Afjet Afyonspor 17 3 8 6 19 30 15
17 Elazığspor 17 3 10 4 19 28 13
18 Kardemir Karabükspor 17 0 14 3 7 43 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 13 2 2 45 13 41
2 Fatih Karagümrük 17 13 2 2 35 15 41
3 Menemen Belediyespor 17 10 2 5 34 19 35
4 Tuzlaspor 17 10 4 3 36 14 33
5 Sivas Belediyespor 17 9 3 5 36 21 32
6 Etimesgut Belediyespor 17 8 3 6 24 13 30
7 Bandırmaspor 17 9 5 3 28 20 30
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 5 4 35 26 28
9 Pendikspor 17 7 3 7 30 22 28
10 Şanlıurfaspor 17 7 4 6 23 15 27
11 Kırklarelispor 17 7 4 6 22 17 27
12 Zonguldak Kömürspor 17 7 5 5 19 16 26
13 Kahramanmaraşspor 17 7 6 4 21 21 25
14 Konya Anadolu Selçukspor 17 5 5 7 28 32 22
15 Bak Spor 17 4 5 8 16 28 20
16 Fethiyespor 17 4 6 7 14 18 19
17 Tokatspor 17 5 9 3 15 20 18
18 Darıca Gençlerbirliği 17 3 11 3 13 36 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 16 10 0 6 35 14 36
2 Tire 1922 16 9 0 7 29 10 34
3 Hekimoğlu Trabzon 16 9 2 5 23 9 32
4 Nevşehir Belediyespor 16 7 2 7 30 16 28
5 Ergene Velimeşe 16 8 5 3 22 15 27
6 Karaköprü Belediyespor 16 8 5 3 25 19 27
7 Silivrispor 16 7 4 5 18 10 26
8 Artvin Hopaspor 16 6 3 7 17 13 25
9 Erzin Belediyespor 16 6 4 6 31 18 24
10 Erbaaspor 16 6 4 6 20 13 24
11 Şile Yıldızspor 16 7 7 2 32 24 23
12 Gebzespor 16 6 5 5 18 14 23
13 Yomraspor 16 5 4 7 20 17 22
14 Batman Petrolspor 16 6 6 4 15 17 22
15 Kozan Belediyespor 16 5 4 7 17 18 22
16 Büyükçekmece Tepecikspor 16 6 7 3 19 20 21
17 Körfez Spor Kulübü 16 1 12 3 9 37 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/05/2019 Beşiktaş vs Kasımpaşa
 24/05/2019 Çaykur Rizespor vs Trabzonspor
 24/05/2019 Sivasspor vs Galatasaray
 25/05/2019 Atiker Konyaspor vs Akhisarspor
 26/05/2019 Fenerbahçe vs Antalyaspor
 26/05/2019 Göztepe vs MKE Ankaragücü
 26/05/2019 Kayserispor vs BB Erzurumspor
 26/05/2019 Yeni Malatyaspor vs Bursaspor
 18/05/2019 Antalyaspor 3 - 0 Yeni Malatyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/05/2019 İstanbulspor 2 - 5 Denizlispor
 18/05/2019 Gençlerbirliği 1 - 2 Adana Demirspor
 18/05/2019 Giresunspor 3 - 1 Altınordu
 18/05/2019 Kardemir Karabükspor 1 - 6 Gazişehir Gaziantep FK
 18/05/2019 Adanaspor 1 - 4 Osmanlıspor FK
 17/05/2019 Altay 4 - 0 Elazığspor
 17/05/2019 Boluspor 3 - 2 Eskişehirspor
 17/05/2019 Balıkesirspor Baltok 0 - 3 Hatayspor
 17/05/2019 Afjet Afyonspor 2 - 2 Ümraniyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/05/2019 Anadolu Selçukspor 4 - 3 Menemen Belediyespor
 04/05/2019 Bandırmaspor 2 - 1 Fethiyespor
 04/05/2019 Bak Spor 0 - 0 Kırklarelispor
 04/05/2019 Tarsus İdman Yurdu 3 - 1 Darıca Gençlerbirliği
 04/05/2019 Etimesgut Belediyespor 4 - 0 Zonguldak Kömürspor
 04/05/2019 Manisa BBSK 2 - 0 Sivas Belediyespor
 04/05/2019 Pendikspor 6 - 3 Kahramanmaraşspor
 04/05/2019 Şanlıurfaspor 1 - 1 Tuzlaspor
 Hük. Fatih Karagümrük 3 - 0 Tokatspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/05/2019 Körfez Spor Kulübü 1 - 4 Nazilli Belediyespor
 04/05/2019 Büyükçekmece Tepecikspor 2 - 1 Kozan Belediyespor
 04/05/2019 Batman Petrolspor 1 - 2 Nevşehir Belediyespor
 04/05/2019 Yomraspor 1 - 3 Tire 1922
 04/05/2019 Erbaaspor 1 - 0 Gebzespor
 04/05/2019 Erzin Belediyespor 2 - 3 Artvin Hopaspor
 04/05/2019 Hekimoğlu Trabzon 1 - 2 Karaköprü Belediyespor
 04/05/2019 Şile Yıldızspor 0 - 3 Silivrispor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
HABER ARA
YUKARI