Bugun...


Diyetisyen Nilgün İstek

facebook-paylas
Yemekle aramızdaki bağ
Tarih: 20-11-2018 15:01:00 Güncelleme: 20-11-2018 20:00:00


Yağmurlu bir Bursa gününden herkese merhaba,

Belli aralıklarla beslenme konusunda bilgilendirici olacağına inandığım yazılarla sizlerle buluşacağım.

Beslenme konusunun birçok yönü vardır, ancak yeme kültürünün şekillenmesi ile yazılarımıza genel bir başlangıç yapmak belki uygun olabilir.

    

Çünkü, yemek insanoğlunun temel ihtiyaçlarından biridir ve günlük yaşamla, haz ve mutluluk duygusuyla, kültürel özelliklerle şekillenen, aynı zamanda sağlıkla da yakın ilişkisi olan bir olgudur.

    

Çok eski çağlardan beri insanlar beslenme ile sağlık arasında ilişki kurmuşlardır. Yaşamlarını sağlıklı olarak devam ettirmek, mevcut sağlık koşulunu korumak veya hastalıkların tedavisinde, tedavinin bir parçası olarak beslenmek her geçen gün daha da önemli hale gelmiştir.

 

İnsanın yemekle arasında bağ vardır;

 

  • Açlığını gidermek, karnını doyurmak için,

  • Manevi doyum sağlamak için,

  • Mutlu hissetmek için,

  • Daha sağlıklı olmak için,

  • Toplumsal saygınlık kazanmak için,

  • Sosyalleşmenin bir yolu olarak... yemek yer.

 

    Mevcut bağı tanımladığımız bu noktalar, aslında çoğu zaman birbiriyle bağlantılıdır. Hepimiz yaşamın sürdürülmesinin bir gereği olarak, karın doyurmak için yemek yeriz. Fakat hepimiz her zaman her önümüze geleni yemeyiz. Yediğimiz yiyeceklerde ağız tadımıza, kültürümüze, alışkanlıklarımıza göre belli bir lezzet, temizlikte belli bir standart ararız, ayrıca güvenli, sağlıklı olmasına özen gösteririz. Üstelik yemek yediğimiz yerin atmosferi de güzelse, değmeyin keyfimize.  

    

Elbette yaşam ve kültürler değiştikçe, yüzyıllar geçtikçe beslenme şekli değişime uğramıştır. Koşullar beslenme şeklimiz üzerinde etkili olurken, beslenme şeklimiz de belli koşulların ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

    

Günümüzde mini elbisenin ortaya çıkış zamanının, kumaşın bulunamadığı veya kısıtlı olduğu, özellikle savaş ve yokluk dönemlerine dayanması tesadüf değildir. Yine savaş ve yokluk dönemlerinde, hijyenin ve uygun saklama koşullarının sağlanamadığı durumlarda, tahılların kurtlanması ve bunların yemekte kullanılıp protein ihtiyacının bu yolla karşılanması da tesadüf değildir. Bugün, sağlık açısından önemli katkıları olduğunu söylediğimiz esmer, rafine edilmemiş ekmeklerin eski dönemlerde yoksulların sofrasında yer aldığı, beyaz ekmeğin zenginliğin bir göstergesi olduğu ve zenginlerin sofralarını süslediği de bilinen bir gerçektir.

    

Tarih içinde farklı kültürlerin yemek yemeye bakışı  ve yükledikleri anlam da farklılık göstermiştir. Örneğin; Avrupa'nın yoğun et tüketimine karşı, Hindistan'da aç nüfus inekleri baş tacı etmiştir.

    

İnsanlar yedikleriyle değil, bunları yeme biçimleriyle de birbirinden ayrılmıştır. Kaşık mesela, Doğu icadıdır. Çatal, bıçak... Yemek pişirmede ve sunumunda kullanılan kaplar, tencereler, porselenler... Ve sofraların o görkemli donanımları... İnsanoğlu açlığını gidermek için yemek yerken, nasıl oldu da bu durum bir şölen, bir kültür halini aldı?

    

Yine, bilimsel ve teknolojik gelişme günümüzde sadece uzakta olan bir olaydan o an haberdar olmamızı sağlamadı, farklı, belli bir bölgeye özgü yemek zevkini de yanıbaşımıza getirdi. Hamburger gibi besinler bizim kültürümüzde,  kebap, döner, baklava da Avrupa'nın bazı yerlerinde yeme kültürü içindeki yerini yavaş yavaş aldı.

    

Önce tohum daldan toprağa düştü, baktık ki yeniden filizlendi. Sonra bizler bilinçli bir eylem olarak tohumu toprağa ekip yetiştirdik, tarıma başladık. Sanayileşme devrimiyle ürün yetiştirmede farklı teknikler geliştirdik.

    

Faydaları oldu elbette, iklim şartlarından, çevresel faktörlerden etkilenmeyecek ürünler yetiştirmeye başladık. Amaç; besin kıtlığına çare bulmaktı (!!!). Özel üretim tohumlar getirttik, genetiğiyle oynadık, katkılar ekledik... Ki daha fazla verim alalım (!) ve daha ucuza mal edelim (!) diye. Görünürdeki bu faydanın olumsuz bir sonucu olmadı mı? Zaman içinde gördük ki; kendi üretimimizde olmayan, hazır aldığımız tohumlar ekolojik dengenin bozulmasına, toprak yapısının değişmesine yol açıyor. Her yıl yeniden tohum almamız ve ekmemiz gerekiyor, çünkü geride bize kısır bir toprak ve ürün kalıyor.  Ne tesadüftür ki, çeşitli hastalıklar da aynı paralellikte artıyor; obezite, sindirim sistemi hastalıkları, kanser, hipertansiyon, alerjiler... Bazen düşünüyorum da, bedenimiz bu yanlış gidişatı daha nasıl anlatsın bize?

    

Artık hızlı yaşam çağındayız, her şeyi hızlı yaşayıp tüketiyoruz, tam olarak ''sindiremeden''. Halbuki geçmişten günümüze kadar geçen sürede, yeniden hatırlanması gereken yüzlerce tat, lezzet ve yemek kültürüne dair izler yeniden keşfedilmeyi bekliyor. Bu izleri sürmek için çok uzağa gitmeye gerek yok, başlangıç için anne yemeklerimize bakmamız bile yeterli.    

    

Sağlıcakla kalın...

 


Bu yazı 831 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/04/2020 Alanyaspor vs Trabzonspor
 04/04/2020 Kayserispor vs Gençlerbirliği
 04/04/2020 MKE Ankaragücü vs Başakşehir FK
 04/04/2020 Galatasaray vs Gaziantep FK
 05/04/2020 Yeni Malatyaspor vs Göztepe
 05/04/2020 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
 05/04/2020 Konyaspor vs Sivasspor
 05/04/2020 Denizlispor vs Beşiktaş
 06/04/2020 Antalyaspor vs Çaykur Rizespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 3 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI