Bugun...


Diyetisyen Nilgün İstek

facebook-paylas
Yemekle aramızdaki bağ
Tarih: 20-11-2018 15:01:00 Güncelleme: 20-11-2018 20:00:00


Yağmurlu bir Bursa gününden herkese merhaba,

Belli aralıklarla beslenme konusunda bilgilendirici olacağına inandığım yazılarla sizlerle buluşacağım.

Beslenme konusunun birçok yönü vardır, ancak yeme kültürünün şekillenmesi ile yazılarımıza genel bir başlangıç yapmak belki uygun olabilir.

    

Çünkü, yemek insanoğlunun temel ihtiyaçlarından biridir ve günlük yaşamla, haz ve mutluluk duygusuyla, kültürel özelliklerle şekillenen, aynı zamanda sağlıkla da yakın ilişkisi olan bir olgudur.

    

Çok eski çağlardan beri insanlar beslenme ile sağlık arasında ilişki kurmuşlardır. Yaşamlarını sağlıklı olarak devam ettirmek, mevcut sağlık koşulunu korumak veya hastalıkların tedavisinde, tedavinin bir parçası olarak beslenmek her geçen gün daha da önemli hale gelmiştir.

 

İnsanın yemekle arasında bağ vardır;

 

  • Açlığını gidermek, karnını doyurmak için,

  • Manevi doyum sağlamak için,

  • Mutlu hissetmek için,

  • Daha sağlıklı olmak için,

  • Toplumsal saygınlık kazanmak için,

  • Sosyalleşmenin bir yolu olarak... yemek yer.

 

    Mevcut bağı tanımladığımız bu noktalar, aslında çoğu zaman birbiriyle bağlantılıdır. Hepimiz yaşamın sürdürülmesinin bir gereği olarak, karın doyurmak için yemek yeriz. Fakat hepimiz her zaman her önümüze geleni yemeyiz. Yediğimiz yiyeceklerde ağız tadımıza, kültürümüze, alışkanlıklarımıza göre belli bir lezzet, temizlikte belli bir standart ararız, ayrıca güvenli, sağlıklı olmasına özen gösteririz. Üstelik yemek yediğimiz yerin atmosferi de güzelse, değmeyin keyfimize.  

    

Elbette yaşam ve kültürler değiştikçe, yüzyıllar geçtikçe beslenme şekli değişime uğramıştır. Koşullar beslenme şeklimiz üzerinde etkili olurken, beslenme şeklimiz de belli koşulların ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

    

Günümüzde mini elbisenin ortaya çıkış zamanının, kumaşın bulunamadığı veya kısıtlı olduğu, özellikle savaş ve yokluk dönemlerine dayanması tesadüf değildir. Yine savaş ve yokluk dönemlerinde, hijyenin ve uygun saklama koşullarının sağlanamadığı durumlarda, tahılların kurtlanması ve bunların yemekte kullanılıp protein ihtiyacının bu yolla karşılanması da tesadüf değildir. Bugün, sağlık açısından önemli katkıları olduğunu söylediğimiz esmer, rafine edilmemiş ekmeklerin eski dönemlerde yoksulların sofrasında yer aldığı, beyaz ekmeğin zenginliğin bir göstergesi olduğu ve zenginlerin sofralarını süslediği de bilinen bir gerçektir.

    

Tarih içinde farklı kültürlerin yemek yemeye bakışı  ve yükledikleri anlam da farklılık göstermiştir. Örneğin; Avrupa'nın yoğun et tüketimine karşı, Hindistan'da aç nüfus inekleri baş tacı etmiştir.

    

İnsanlar yedikleriyle değil, bunları yeme biçimleriyle de birbirinden ayrılmıştır. Kaşık mesela, Doğu icadıdır. Çatal, bıçak... Yemek pişirmede ve sunumunda kullanılan kaplar, tencereler, porselenler... Ve sofraların o görkemli donanımları... İnsanoğlu açlığını gidermek için yemek yerken, nasıl oldu da bu durum bir şölen, bir kültür halini aldı?

    

Yine, bilimsel ve teknolojik gelişme günümüzde sadece uzakta olan bir olaydan o an haberdar olmamızı sağlamadı, farklı, belli bir bölgeye özgü yemek zevkini de yanıbaşımıza getirdi. Hamburger gibi besinler bizim kültürümüzde,  kebap, döner, baklava da Avrupa'nın bazı yerlerinde yeme kültürü içindeki yerini yavaş yavaş aldı.

    

Önce tohum daldan toprağa düştü, baktık ki yeniden filizlendi. Sonra bizler bilinçli bir eylem olarak tohumu toprağa ekip yetiştirdik, tarıma başladık. Sanayileşme devrimiyle ürün yetiştirmede farklı teknikler geliştirdik.

    

Faydaları oldu elbette, iklim şartlarından, çevresel faktörlerden etkilenmeyecek ürünler yetiştirmeye başladık. Amaç; besin kıtlığına çare bulmaktı (!!!). Özel üretim tohumlar getirttik, genetiğiyle oynadık, katkılar ekledik... Ki daha fazla verim alalım (!) ve daha ucuza mal edelim (!) diye. Görünürdeki bu faydanın olumsuz bir sonucu olmadı mı? Zaman içinde gördük ki; kendi üretimimizde olmayan, hazır aldığımız tohumlar ekolojik dengenin bozulmasına, toprak yapısının değişmesine yol açıyor. Her yıl yeniden tohum almamız ve ekmemiz gerekiyor, çünkü geride bize kısır bir toprak ve ürün kalıyor.  Ne tesadüftür ki, çeşitli hastalıklar da aynı paralellikte artıyor; obezite, sindirim sistemi hastalıkları, kanser, hipertansiyon, alerjiler... Bazen düşünüyorum da, bedenimiz bu yanlış gidişatı daha nasıl anlatsın bize?

    

Artık hızlı yaşam çağındayız, her şeyi hızlı yaşayıp tüketiyoruz, tam olarak ''sindiremeden''. Halbuki geçmişten günümüze kadar geçen sürede, yeniden hatırlanması gereken yüzlerce tat, lezzet ve yemek kültürüne dair izler yeniden keşfedilmeyi bekliyor. Bu izleri sürmek için çok uzağa gitmeye gerek yok, başlangıç için anne yemeklerimize bakmamız bile yeterli.    

    

Sağlıcakla kalın...

 


Bu yazı 637 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 11 6 2 3 20 11 21 +9
2 Fenerbahçe 11 6 3 2 21 12 20 +9
3 Trabzonspor 11 5 2 4 20 13 19 +7
4 Alanyaspor 11 5 2 4 19 12 19 +7
5 İstanbul Başakşehir 11 5 2 4 18 13 19 +5
6 Galatasaray 11 5 2 4 13 9 19 +4
7 Yeni Malatyaspor 11 5 3 3 25 13 18 +12
8 Beşiktaş 11 5 3 3 14 13 18 +1
9 Gaziantep FK 11 4 4 3 16 21 15 -5
10 Çaykur Rizespor 11 4 5 2 11 18 14 -7
11 Göztepe 11 3 4 4 10 12 13 -2
12 Konyaspor 11 3 4 4 12 16 13 -4
13 Kasımpaşa 11 3 5 3 16 18 12 -2
14 Denizlispor 11 3 6 2 9 13 11 -4
15 Antalyaspor 11 3 6 2 11 20 11 -9
16 Gençlerbirliği 11 2 5 4 15 16 10 -1
17 MKE Ankaragücü 11 2 6 3 8 17 9 -9
18 Kayserispor 11 1 6 4 10 21 7 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 11 6 2 3 16 11 21 +5
2 Fatih Karagümrük 11 5 2 4 16 10 19 +6
3 Keçiörengücü 11 4 1 6 9 6 18 +3
4 Balıkesirspor 11 5 3 3 14 9 18 +5
5 Akhisarspor 11 5 3 3 13 10 18 +3
6 Ümraniyespor 11 5 3 3 18 13 18 +5
7 BB Erzurumspor 11 5 3 3 11 8 18 +3
8 Bursaspor 11 6 3 2 16 14 17 +2
9 Menemenspor 11 5 4 2 12 12 17 0
10 Altay 11 4 4 3 16 15 15 +1
11 İstanbulspor 11 2 3 6 17 18 12 -1
12 Adana Demirspor 11 2 3 6 13 11 12 +2
13 Giresunspor 11 3 5 3 11 17 12 -6
14 Osmanlıspor FK 11 4 6 1 14 18 10 -4
15 Boluspor 11 2 5 4 11 13 10 -2
16 Adanaspor 11 1 5 5 12 19 8 -7
17 Altınordu 11 1 6 4 9 17 7 -8
18 Eskişehirspor 11 3 7 1 16 23 1 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 13 12 0 1 40 10 37 +30
2 Samsunspor 13 9 0 4 28 5 31 +23
3 Yeni Çorumspor 13 8 4 1 19 14 25 +5
4 Sancaktepe Bld 13 7 4 2 22 10 23 +12
5 Afjet Afyonspor 13 6 5 2 20 14 20 +6
6 Hekimoğlu Trabzon 13 6 5 2 23 25 20 -2
7 Sarıyer 13 5 4 4 16 12 19 +4
8 Zonguldak Kömürspor 13 5 4 4 15 11 19 +4
9 Pendikspor 13 5 4 4 17 15 19 +2
10 Tarsus İdman Yurdu 13 6 6 1 14 17 19 -3
11 İnegölspor 13 5 5 3 17 12 18 +5
12 Kırklarelispor 13 4 5 4 9 18 16 -9
13 Gümüşhanespor 13 4 7 2 13 17 14 -4
14 Amed Sportif 13 3 5 5 8 17 14 -9
15 Hacettepe Spor 13 4 7 2 14 24 14 -10
16 1922 Konyaspor 13 3 9 1 12 24 10 -12
17 Başkent Akademi FK 13 2 8 3 13 19 9 -6
18 Şanlıurfaspor 13 0 12 1 1 37 14 -36
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 13 8 1 4 25 13 28 +12
2 Artvin Hopaspor 13 7 1 5 23 10 26 +13
3 24 Erzincanspor 13 7 1 5 18 8 26 +10
4 68 Aksaray Belediyespor 13 6 3 4 19 10 22 +9
5 Çatalcaspor 13 5 2 6 23 15 21 +8
6 Karaköprü Belediyespor 13 5 2 6 12 7 21 +5
7 Buca FK 13 6 5 2 17 19 20 -2
8 Çankaya FK 13 5 4 4 14 13 19 +1
9 Düzcespor 13 5 4 4 8 8 19 0
10 Sultanbeyli Bld. 13 4 4 5 12 10 17 +2
11 Erzin Spor Kulübü 13 3 4 6 12 11 15 +1
12 Silivrispor 13 3 5 5 13 14 14 -1
13 Şile Yıldızspor 13 3 5 5 9 11 14 -2
14 Kızılcabölükspor 13 3 5 5 14 18 14 -4
15 Yeni Orduspor 13 1 2 10 4 7 13 -3
16 Yomraspor 13 2 5 6 10 15 12 -5
17 Tokatspor 13 0 10 3 6 24 3 -18
18 Manisaspor 13 0 10 3 7 33 3 -26
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/11/2019 Galatasaray vs İstanbul Başakşehir
 23/11/2019 Denizlispor vs Çaykur Rizespor
 23/11/2019 MKE Ankaragücü vs Trabzonspor
 23/11/2019 Konyaspor vs Beşiktaş
 24/11/2019 Kayserispor vs Sivasspor
 24/11/2019 Alanyaspor vs Göztepe
 24/11/2019 Kasımpaşa vs Gençlerbirliği
 24/11/2019 Yeni Malatyaspor vs Fenerbahçe
 25/11/2019 Antalyaspor vs Gaziantep FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/11/2019 Adanaspor vs Giresunspor
 23/11/2019 Fatih Karagümrük vs Ümraniyespor
 23/11/2019 Eskişehirspor vs BB Erzurumspor
 23/11/2019 Bursaspor vs Keçiörengücü
 24/11/2019 Hatayspor vs İstanbulspor
 24/11/2019 Menemenspor vs Balıkesirspor
 24/11/2019 Osmanlıspor FK vs Adana Demirspor
 24/11/2019 Akhisarspor vs Altay
 25/11/2019 Altınordu vs Boluspor
 24/11/2019 Menemenspor - Balıkesirspor Menemenspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Menemenspor yenilmez
 24/11/2019 Akhisarspor - Altay Akhisarspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Akhisarspor yenilmez
 25/11/2019 Altınordu - Boluspor Altınordu ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Boluspor yenilmez
 25/11/2019 Altınordu - Boluspor Boluspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Altınordu yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/11/2019 Ankara Demirspor vs Kırşehir Belediyespor
 23/11/2019 Etimesgut Belediyespor vs Elazığspor
 23/11/2019 Eyüpspor vs Kastamonuspor
 24/11/2019 Sivas Belediyespor vs Tuzlaspor
 24/11/2019 Kahramanmaraşspor vs Kardemir Karabükspor
 24/11/2019 Van Spor vs Bayburt Özel İdare Spor
 24/11/2019 Bodrumspor vs Sakaryaspor
 24/11/2019 Ergene Velimeşe vs Niğde Anadolu FK
 24/11/2019 Uşak Spor vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/11/2019 Artvin Hopaspor vs 24 Erzincanspor
 24/11/2019 Karaköprü Belediyespor vs Silivrispor
 24/11/2019 Yeni Orduspor vs Çankaya FK
 24/11/2019 Yomraspor vs Manisaspor
 24/11/2019 Çatalcaspor vs Düzcespor
 24/11/2019 Kızılcabölükspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 24/11/2019 Serik Belediyespor vs Buca FK
 24/11/2019 Sultanbeyli Bld. vs Erzin Spor
 24/11/2019 Tokatspor vs Şile Yıldızspor
 24/11/2019 Kızılcabölükspor - 68 Aksaray Belediyespor 68 Aksaray Belediyespor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 24/11/2019 Tokatspor - Şile Yıldızspor Tokatspor ligdeki son 13 maçında hiç kazanamadı  Şile Yıldızspor yenilmez
 24/11/2019 Tokatspor - Şile Yıldızspor Şile Yıldızspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Tokatspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI