Bugun...


Diyetisyen Nilgün İstek

facebook-paylas
Yemekle aramızdaki bağ
Tarih: 20-11-2018 15:01:00 Güncelleme: 20-11-2018 20:00:00


Yağmurlu bir Bursa gününden herkese merhaba,

Belli aralıklarla beslenme konusunda bilgilendirici olacağına inandığım yazılarla sizlerle buluşacağım.

Beslenme konusunun birçok yönü vardır, ancak yeme kültürünün şekillenmesi ile yazılarımıza genel bir başlangıç yapmak belki uygun olabilir.

    

Çünkü, yemek insanoğlunun temel ihtiyaçlarından biridir ve günlük yaşamla, haz ve mutluluk duygusuyla, kültürel özelliklerle şekillenen, aynı zamanda sağlıkla da yakın ilişkisi olan bir olgudur.

    

Çok eski çağlardan beri insanlar beslenme ile sağlık arasında ilişki kurmuşlardır. Yaşamlarını sağlıklı olarak devam ettirmek, mevcut sağlık koşulunu korumak veya hastalıkların tedavisinde, tedavinin bir parçası olarak beslenmek her geçen gün daha da önemli hale gelmiştir.

 

İnsanın yemekle arasında bağ vardır;

 

  • Açlığını gidermek, karnını doyurmak için,

  • Manevi doyum sağlamak için,

  • Mutlu hissetmek için,

  • Daha sağlıklı olmak için,

  • Toplumsal saygınlık kazanmak için,

  • Sosyalleşmenin bir yolu olarak... yemek yer.

 

    Mevcut bağı tanımladığımız bu noktalar, aslında çoğu zaman birbiriyle bağlantılıdır. Hepimiz yaşamın sürdürülmesinin bir gereği olarak, karın doyurmak için yemek yeriz. Fakat hepimiz her zaman her önümüze geleni yemeyiz. Yediğimiz yiyeceklerde ağız tadımıza, kültürümüze, alışkanlıklarımıza göre belli bir lezzet, temizlikte belli bir standart ararız, ayrıca güvenli, sağlıklı olmasına özen gösteririz. Üstelik yemek yediğimiz yerin atmosferi de güzelse, değmeyin keyfimize.  

    

Elbette yaşam ve kültürler değiştikçe, yüzyıllar geçtikçe beslenme şekli değişime uğramıştır. Koşullar beslenme şeklimiz üzerinde etkili olurken, beslenme şeklimiz de belli koşulların ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

    

Günümüzde mini elbisenin ortaya çıkış zamanının, kumaşın bulunamadığı veya kısıtlı olduğu, özellikle savaş ve yokluk dönemlerine dayanması tesadüf değildir. Yine savaş ve yokluk dönemlerinde, hijyenin ve uygun saklama koşullarının sağlanamadığı durumlarda, tahılların kurtlanması ve bunların yemekte kullanılıp protein ihtiyacının bu yolla karşılanması da tesadüf değildir. Bugün, sağlık açısından önemli katkıları olduğunu söylediğimiz esmer, rafine edilmemiş ekmeklerin eski dönemlerde yoksulların sofrasında yer aldığı, beyaz ekmeğin zenginliğin bir göstergesi olduğu ve zenginlerin sofralarını süslediği de bilinen bir gerçektir.

    

Tarih içinde farklı kültürlerin yemek yemeye bakışı  ve yükledikleri anlam da farklılık göstermiştir. Örneğin; Avrupa'nın yoğun et tüketimine karşı, Hindistan'da aç nüfus inekleri baş tacı etmiştir.

    

İnsanlar yedikleriyle değil, bunları yeme biçimleriyle de birbirinden ayrılmıştır. Kaşık mesela, Doğu icadıdır. Çatal, bıçak... Yemek pişirmede ve sunumunda kullanılan kaplar, tencereler, porselenler... Ve sofraların o görkemli donanımları... İnsanoğlu açlığını gidermek için yemek yerken, nasıl oldu da bu durum bir şölen, bir kültür halini aldı?

    

Yine, bilimsel ve teknolojik gelişme günümüzde sadece uzakta olan bir olaydan o an haberdar olmamızı sağlamadı, farklı, belli bir bölgeye özgü yemek zevkini de yanıbaşımıza getirdi. Hamburger gibi besinler bizim kültürümüzde,  kebap, döner, baklava da Avrupa'nın bazı yerlerinde yeme kültürü içindeki yerini yavaş yavaş aldı.

    

Önce tohum daldan toprağa düştü, baktık ki yeniden filizlendi. Sonra bizler bilinçli bir eylem olarak tohumu toprağa ekip yetiştirdik, tarıma başladık. Sanayileşme devrimiyle ürün yetiştirmede farklı teknikler geliştirdik.

    

Faydaları oldu elbette, iklim şartlarından, çevresel faktörlerden etkilenmeyecek ürünler yetiştirmeye başladık. Amaç; besin kıtlığına çare bulmaktı (!!!). Özel üretim tohumlar getirttik, genetiğiyle oynadık, katkılar ekledik... Ki daha fazla verim alalım (!) ve daha ucuza mal edelim (!) diye. Görünürdeki bu faydanın olumsuz bir sonucu olmadı mı? Zaman içinde gördük ki; kendi üretimimizde olmayan, hazır aldığımız tohumlar ekolojik dengenin bozulmasına, toprak yapısının değişmesine yol açıyor. Her yıl yeniden tohum almamız ve ekmemiz gerekiyor, çünkü geride bize kısır bir toprak ve ürün kalıyor.  Ne tesadüftür ki, çeşitli hastalıklar da aynı paralellikte artıyor; obezite, sindirim sistemi hastalıkları, kanser, hipertansiyon, alerjiler... Bazen düşünüyorum da, bedenimiz bu yanlış gidişatı daha nasıl anlatsın bize?

    

Artık hızlı yaşam çağındayız, her şeyi hızlı yaşayıp tüketiyoruz, tam olarak ''sindiremeden''. Halbuki geçmişten günümüze kadar geçen sürede, yeniden hatırlanması gereken yüzlerce tat, lezzet ve yemek kültürüne dair izler yeniden keşfedilmeyi bekliyor. Bu izleri sürmek için çok uzağa gitmeye gerek yok, başlangıç için anne yemeklerimize bakmamız bile yeterli.    

    

Sağlıcakla kalın...

 


Bu yazı 770 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 23 13 4 6 42 26 45 +16
2 Trabzonspor 21 13 3 5 47 21 44 +26
3 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
4 Galatasaray 22 12 4 6 36 17 42 +19
5 Alanyaspor 23 11 6 6 41 22 39 +19
6 Fenerbahçe 22 11 6 5 41 26 38 +15
7 Beşiktaş 22 11 8 3 34 28 36 +6
8 Göztepe 21 9 6 6 28 23 33 +5
9 Gaziantep FK 22 8 8 6 33 35 30 -2
10 Yeni Malatyaspor 21 6 9 6 34 30 24 +4
11 Gençlerbirliği 22 6 10 6 31 39 24 -8
12 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
13 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
14 Antalyaspor 22 5 10 7 23 39 22 -16
15 Konyaspor 22 4 10 8 17 30 20 -13
16 MKE Ankaragücü 22 4 10 8 20 38 20 -18
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 22 3 13 6 22 54 15 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 23 13 4 6 33 20 45 +13
2 BB Erzurumspor 22 11 5 6 24 16 39 +8
3 Bursaspor 22 13 6 3 34 27 39 +7
4 Adana Demirspor 22 9 6 7 39 24 34 +15
5 Keçiörengücü 22 8 6 8 18 15 32 +3
6 Akhisarspor 22 8 6 8 26 24 32 +2
7 Menemenspor 23 9 9 5 26 29 32 -3
8 Altay 22 8 7 7 25 23 31 +2
9 Fatih Karagümrük 22 8 7 7 28 28 31 0
10 Ümraniyespor 22 8 9 5 32 34 29 -2
11 Giresunspor 21 7 7 7 24 27 28 -3
12 Balıkesirspor 22 7 8 7 21 25 28 -4
13 İstanbulspor 21 6 7 8 34 29 26 +5
14 Altınordu 22 5 8 9 24 30 24 -6
15 Osmanlıspor FK 23 6 11 6 27 35 21 -8
16 Adanaspor 22 3 10 9 22 33 18 -11
17 Eskişehirspor 23 7 12 4 29 35 16 -6
18 Boluspor 22 2 10 10 19 31 16 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 24 19 1 4 56 9 61 +47
2 Manisa FK 24 16 2 6 67 26 54 +41
3 Sancaktepe Bld 24 14 6 4 40 20 46 +20
4 Hekimoğlu Trabzon 23 13 7 3 38 32 42 +6
5 İnegölspor 24 12 8 4 39 26 40 +13
6 Sarıyer 24 10 8 6 33 27 36 +6
7 Çorum FK 24 11 11 2 35 34 35 +1
8 Afjet Afyonspor 24 10 10 4 35 26 34 +9
9 Tarsus İdman Yurdu 24 11 12 1 36 34 34 +2
10 Pendikspor 24 9 9 6 33 32 33 +1
11 Zonguldak Kömürspor 24 8 8 8 30 31 32 -1
12 Kırklarelispor 23 7 8 8 21 31 29 -10
13 Hacettepe Spor 24 9 13 2 30 44 29 -14
14 Amed Sportif 24 7 11 6 22 36 27 -14
15 Başkent Akademi FK 23 7 12 4 30 33 25 -3
16 1922 Konyaspor 24 7 13 4 30 42 25 -12
17 Gümüşhanespor 23 6 14 3 25 42 21 -17
18 Şanlıurfaspor 24 0 23 1 6 81 14 -75
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 24 13 3 8 42 20 47 +22
2 Serik Belediyespor 23 13 4 6 40 23 45 +17
3 Artvin Hopaspor 23 11 2 10 35 14 43 +21
4 68 Aksaray Belediyespor 24 12 5 7 36 21 43 +15
5 Buca FK 24 11 7 6 38 31 39 +7
6 Düzcespor 24 10 6 8 27 18 38 +9
7 Karaköprü Belediyespor 24 9 5 10 23 18 37 +5
8 Çatalcaspor 24 8 4 12 34 25 36 +9
9 Sultanbeyli Bld. 23 8 6 9 30 22 33 +8
10 Silivrispor 24 7 6 11 31 26 32 +5
11 Çankaya FK 24 8 9 7 29 31 31 -2
12 52 Orduspor FK 23 5 4 14 16 15 29 +1
13 Kızılcabölükspor 23 5 8 10 31 32 25 -1
14 Erzin Spor Kulübü 24 5 9 10 24 29 25 -5
15 Yomraspor 23 5 9 9 23 28 24 -5
16 Şile Yıldızspor 24 5 10 9 18 26 24 -8
17 Tokatspor 24 1 20 3 13 56 6 -43
18 Manisaspor 24 1 20 3 16 71 0 -55
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/02/2020 Kayserispor vs Konyaspor
 22/02/2020 Göztepe vs Gaziantep FK
 22/02/2020 Beşiktaş vs Trabzonspor
 23/02/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 23/02/2020 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
 23/02/2020 Fenerbahçe vs Galatasaray
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
 28/02/2020 Alanyaspor vs Beşiktaş
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/02/2020 BB Erzurumspor vs Bursaspor
 22/02/2020 Ümraniyespor vs Keçiörengücü
 22/02/2020 Akhisarspor vs Fatih Karagümrük
 22/02/2020 Adana Demirspor vs Altınordu
 23/02/2020 Giresunspor vs Balıkesirspor
 23/02/2020 Altay vs Adanaspor
 23/02/2020 İstanbulspor vs Boluspor
 25/02/2020 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 25/02/2020 Menemenspor vs Adana Demirspor
 27/02/2020 Boluspor - Balıkesirspor Boluspor ligdeki son 13 maçında hiç kazanamadı  Balıkesirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
 23/02/2020 Van Spor vs Ankara Demirspor
 23/02/2020 Etimesgut Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 23/02/2020 Eyüpspor vs Uşak Spor
 23/02/2020 Kastamonuspor vs Ergene Velimeşe
 23/02/2020 Kırşehir Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 23/02/2020 Sakaryaspor vs Bandırmaspor
 23/02/2020 Tuzlaspor vs Kardemir Karabükspor
 29/02/2020 Ankara Demirspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Karaköprü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 23/02/2020 52 Orduspor FK vs Sultanbeyli Bld.
 23/02/2020 Buca FK vs Yomraspor
 23/02/2020 Düzcespor vs 24Erzincanspor
 23/02/2020 Erzin Spor vs Manisaspor
 23/02/2020 Serik Belediyespor vs Tokatspor
 23/02/2020 Silivrispor vs Kızılcabölükspor
 23/02/2020 Şile Yıldızspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 24/02/2020 Çankaya FK vs Çatalcaspor
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Erzin Spor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 24/02/2020 Çankaya FK - Çatalcaspor Çatalcaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Çankaya FK yenilmez
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI