Bugun...


Diyetisyen Nilgün İstek

facebook-paylas
Yemekle aramızdaki bağ
Tarih: 20-11-2018 15:01:00 Güncelleme: 20-11-2018 20:00:00


Yağmurlu bir Bursa gününden herkese merhaba,

Belli aralıklarla beslenme konusunda bilgilendirici olacağına inandığım yazılarla sizlerle buluşacağım.

Beslenme konusunun birçok yönü vardır, ancak yeme kültürünün şekillenmesi ile yazılarımıza genel bir başlangıç yapmak belki uygun olabilir.

    

Çünkü, yemek insanoğlunun temel ihtiyaçlarından biridir ve günlük yaşamla, haz ve mutluluk duygusuyla, kültürel özelliklerle şekillenen, aynı zamanda sağlıkla da yakın ilişkisi olan bir olgudur.

    

Çok eski çağlardan beri insanlar beslenme ile sağlık arasında ilişki kurmuşlardır. Yaşamlarını sağlıklı olarak devam ettirmek, mevcut sağlık koşulunu korumak veya hastalıkların tedavisinde, tedavinin bir parçası olarak beslenmek her geçen gün daha da önemli hale gelmiştir.

 

İnsanın yemekle arasında bağ vardır;

 

  • Açlığını gidermek, karnını doyurmak için,

  • Manevi doyum sağlamak için,

  • Mutlu hissetmek için,

  • Daha sağlıklı olmak için,

  • Toplumsal saygınlık kazanmak için,

  • Sosyalleşmenin bir yolu olarak... yemek yer.

 

    Mevcut bağı tanımladığımız bu noktalar, aslında çoğu zaman birbiriyle bağlantılıdır. Hepimiz yaşamın sürdürülmesinin bir gereği olarak, karın doyurmak için yemek yeriz. Fakat hepimiz her zaman her önümüze geleni yemeyiz. Yediğimiz yiyeceklerde ağız tadımıza, kültürümüze, alışkanlıklarımıza göre belli bir lezzet, temizlikte belli bir standart ararız, ayrıca güvenli, sağlıklı olmasına özen gösteririz. Üstelik yemek yediğimiz yerin atmosferi de güzelse, değmeyin keyfimize.  

    

Elbette yaşam ve kültürler değiştikçe, yüzyıllar geçtikçe beslenme şekli değişime uğramıştır. Koşullar beslenme şeklimiz üzerinde etkili olurken, beslenme şeklimiz de belli koşulların ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

    

Günümüzde mini elbisenin ortaya çıkış zamanının, kumaşın bulunamadığı veya kısıtlı olduğu, özellikle savaş ve yokluk dönemlerine dayanması tesadüf değildir. Yine savaş ve yokluk dönemlerinde, hijyenin ve uygun saklama koşullarının sağlanamadığı durumlarda, tahılların kurtlanması ve bunların yemekte kullanılıp protein ihtiyacının bu yolla karşılanması da tesadüf değildir. Bugün, sağlık açısından önemli katkıları olduğunu söylediğimiz esmer, rafine edilmemiş ekmeklerin eski dönemlerde yoksulların sofrasında yer aldığı, beyaz ekmeğin zenginliğin bir göstergesi olduğu ve zenginlerin sofralarını süslediği de bilinen bir gerçektir.

    

Tarih içinde farklı kültürlerin yemek yemeye bakışı  ve yükledikleri anlam da farklılık göstermiştir. Örneğin; Avrupa'nın yoğun et tüketimine karşı, Hindistan'da aç nüfus inekleri baş tacı etmiştir.

    

İnsanlar yedikleriyle değil, bunları yeme biçimleriyle de birbirinden ayrılmıştır. Kaşık mesela, Doğu icadıdır. Çatal, bıçak... Yemek pişirmede ve sunumunda kullanılan kaplar, tencereler, porselenler... Ve sofraların o görkemli donanımları... İnsanoğlu açlığını gidermek için yemek yerken, nasıl oldu da bu durum bir şölen, bir kültür halini aldı?

    

Yine, bilimsel ve teknolojik gelişme günümüzde sadece uzakta olan bir olaydan o an haberdar olmamızı sağlamadı, farklı, belli bir bölgeye özgü yemek zevkini de yanıbaşımıza getirdi. Hamburger gibi besinler bizim kültürümüzde,  kebap, döner, baklava da Avrupa'nın bazı yerlerinde yeme kültürü içindeki yerini yavaş yavaş aldı.

    

Önce tohum daldan toprağa düştü, baktık ki yeniden filizlendi. Sonra bizler bilinçli bir eylem olarak tohumu toprağa ekip yetiştirdik, tarıma başladık. Sanayileşme devrimiyle ürün yetiştirmede farklı teknikler geliştirdik.

    

Faydaları oldu elbette, iklim şartlarından, çevresel faktörlerden etkilenmeyecek ürünler yetiştirmeye başladık. Amaç; besin kıtlığına çare bulmaktı (!!!). Özel üretim tohumlar getirttik, genetiğiyle oynadık, katkılar ekledik... Ki daha fazla verim alalım (!) ve daha ucuza mal edelim (!) diye. Görünürdeki bu faydanın olumsuz bir sonucu olmadı mı? Zaman içinde gördük ki; kendi üretimimizde olmayan, hazır aldığımız tohumlar ekolojik dengenin bozulmasına, toprak yapısının değişmesine yol açıyor. Her yıl yeniden tohum almamız ve ekmemiz gerekiyor, çünkü geride bize kısır bir toprak ve ürün kalıyor.  Ne tesadüftür ki, çeşitli hastalıklar da aynı paralellikte artıyor; obezite, sindirim sistemi hastalıkları, kanser, hipertansiyon, alerjiler... Bazen düşünüyorum da, bedenimiz bu yanlış gidişatı daha nasıl anlatsın bize?

    

Artık hızlı yaşam çağındayız, her şeyi hızlı yaşayıp tüketiyoruz, tam olarak ''sindiremeden''. Halbuki geçmişten günümüze kadar geçen sürede, yeniden hatırlanması gereken yüzlerce tat, lezzet ve yemek kültürüne dair izler yeniden keşfedilmeyi bekliyor. Bu izleri sürmek için çok uzağa gitmeye gerek yok, başlangıç için anne yemeklerimize bakmamız bile yeterli.    

    

Sağlıcakla kalın...

 


Bu yazı 565 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 4 4 0 0 11 4 12 +7
2 Denizlispor 5 2 1 2 5 2 8 +3
3 Çaykur Rizespor 4 2 0 2 4 2 8 +2
4 Fenerbahçe 4 2 1 1 9 5 7 +4
5 Galatasaray 4 2 1 1 5 5 7 0
6 Gazişehir Gaziantep 4 2 1 1 8 9 7 -1
7 Yeni Malatyaspor 4 2 2 0 10 5 6 +5
8 Trabzonspor 4 1 0 3 6 5 6 +1
9 Konyaspor 5 1 1 3 4 4 6 0
10 Sivasspor 4 1 1 2 6 4 5 +2
11 MKE Ankaragücü 4 1 1 2 2 5 5 -3
12 Göztepe 5 1 2 2 1 4 5 -3
13 Antalyaspor 5 1 2 2 5 9 5 -4
14 Beşiktaş 4 1 2 1 6 7 4 -1
15 Kasımpaşa 5 1 3 1 5 7 4 -2
16 İstanbul Başakşehir 4 1 2 1 4 7 4 -3
17 Kayserispor 5 0 2 3 6 8 3 -2
18 Gençlerbirliği 4 0 3 1 4 9 1 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 5 3 1 1 10 6 10 +4
2 Bursaspor 5 3 2 0 9 9 9 0
3 Keçiörengücü 5 2 0 3 3 1 9 +2
4 Adana Demirspor 5 2 0 3 6 1 9 +5
5 Hatayspor 4 2 0 2 7 2 8 +5
6 Fatih Karagümrük 4 2 0 2 6 3 8 +3
7 Altay 5 2 1 2 6 5 8 +1
8 Balıkesirspor 5 2 2 1 6 6 7 0
9 Akhisarspor 4 2 1 1 3 2 7 +1
10 Osmanlıspor FK 5 2 2 1 7 8 7 -1
11 BB Erzurumspor 5 2 2 1 6 6 7 0
12 İstanbulspor 5 1 1 3 9 9 6 0
13 Adanaspor 5 1 2 2 6 7 5 -1
14 Altınordu 5 1 3 1 6 6 4 0
15 Menemenspor 4 1 2 1 3 6 4 -3
16 Boluspor 5 0 3 2 2 6 2 -4
17 Giresunspor 4 0 3 1 4 10 1 -6
18 Eskişehirspor 4 0 3 1 4 10 5 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 4 4 0 0 16 4 12 +12
2 Samsunspor 4 3 0 1 11 2 10 +9
3 Yeni Çorumspor 4 3 1 0 4 2 9 +2
4 Afjet Afyonspor 4 2 1 1 10 4 7 +6
5 Hekimoğlu Trabzon 4 2 1 1 11 9 7 +2
6 Zonguldak Kömürspor 4 2 1 1 3 2 7 +1
7 Sarıyer 4 2 1 1 2 2 7 0
8 Sancaktepe Bld 4 2 2 0 7 4 6 +3
9 1922 Konyaspor 4 2 2 0 4 5 6 -1
10 Tarsus İdman Yurdu 4 2 2 0 5 8 6 -3
11 Başkent Akademi FK 4 1 1 2 4 3 5 +1
12 Kırklarelispor 4 1 1 2 4 7 5 -3
13 Pendikspor 4 1 2 1 4 5 4 -1
14 İnegölspor 4 1 2 1 3 4 4 -1
15 Gümüşhanespor 4 1 2 1 3 5 4 -2
16 Amed Sportif 4 0 3 1 1 6 1 -5
17 Hacettepe Spor 4 0 3 1 2 11 1 -9
18 Şanlıurfaspor 4 0 4 0 0 11 12 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 4 3 0 1 9 4 10 +5
2 Artvin Hopaspor 4 3 0 1 8 4 10 +4
3 Karaköprü Belediyespor 4 3 0 1 5 1 10 +4
4 Çatalcaspor 4 2 0 2 7 4 8 +3
5 Buca FK 4 2 1 1 6 6 7 0
6 24 Erzincanspor 4 1 1 2 5 4 5 +1
7 Erzin Spor Kulübü 4 1 1 2 2 2 5 0
8 Yomraspor 4 1 1 2 2 2 5 0
9 Düzcespor 4 1 1 2 1 1 5 0
10 Yeni Orduspor 4 1 1 2 2 3 5 -1
11 68 Aksaray Belediyespor 4 1 2 1 3 4 4 -1
12 Şile Yıldızspor 4 1 2 1 2 3 4 -1
13 Kızılcabölükspor 4 1 2 1 6 8 4 -2
14 Çankaya FK 4 1 2 1 3 5 4 -2
15 Sultanbeyli Bld. 4 0 1 3 3 4 3 -1
16 Silivrispor 4 0 2 2 2 4 2 -2
17 Tokatspor 4 0 3 1 3 6 1 -3
18 Manisaspor 4 0 2 2 1 5 4 -4
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/09/2019 Çaykur Rizespor vs Gazişehir Gaziantep
 22/09/2019 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 22/09/2019 Yeni Malatyaspor vs Galatasaray
 23/09/2019 Beşiktaş vs İstanbul Başakşehir
 23/09/2019 Sivasspor vs Trabzonspor (H:1)
 27/09/2019 İstanbul Başakşehir vs Çaykur Rizespor
 28/09/2019 Denizlispor vs Kasımpaşa
 28/09/2019 Alanyaspor vs Sivasspor
 28/09/2019 Galatasaray vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/09/2019 Giresunspor vs Fatih Karagümrük
 22/09/2019 Eskişehirspor vs Menemenspor
 22/09/2019 Akhisarspor vs Hatayspor
 28/09/2019 Keçiörengücü vs Ümraniyespor
 28/09/2019 Boluspor vs İstanbulspor
 28/09/2019 Adanaspor vs Altay
 28/09/2019 Bursaspor vs BB Erzurumspor
 29/09/2019 Hatayspor vs Eskişehirspor
 29/09/2019 Balıkesirspor vs Giresunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/09/2019 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 29/09/2019 Elazığspor vs Bandırmaspor
 29/09/2019 Sivas Belediyespor vs Uşak Spor A.Ş.
 29/09/2019 Van Spor vs Kahramanmaraşspor
 29/09/2019 Etimesgut Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 29/09/2019 Kastamonuspor 1966 vs Kardemir Karabükspor
 29/09/2019 Eyüpspor vs Bodrumspor
 29/09/2019 Tuzlaspor vs Kırşehir Belediyespor
 29/09/2019 Sakaryaspor vs Ankara Demirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/09/2019 Karaköprü Belediyespor vs Çatalcaspor
 29/09/2019 Sultanbeyli Bld. vs Artvin Hopaspor
 29/09/2019 Yeni Orduspor vs Kızılcabölükspor
 29/09/2019 Düzcespor vs Tokatspor
 29/09/2019 Erzin Spor vs Şile Yıldızspor
 29/09/2019 Serik Belediyespor vs Yomraspor
 29/09/2019 Silivrispor vs Manisaspor
 29/09/2019 Buca FK vs 68 Aksaray Belediyespor
 30/09/2019 Çankaya FK vs 24 Erzincanspor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
HABER ARA
YUKARI